Evenement 350 Jaar Trekvaart Haarlem-Leiden – 350 jaar mobiliteit
Met dit nieuwe evenement, ter ere van de 350ste verjaardag van de trekvaart tussen Haarlem en Leiden, wordt deze prachtige vaarweg in het weekend van 29 en 30 september het decor van een mooie reizende openluchttentoonstelling van mobiel erfgoed. Uniek is het feit dat er drie ‘vervoerstrajecten’ samenkomen op het tracé van de trekvaart: een vaarweg, een rijweg op het voormalig jaagpad en een spoorlijn die voor het grootste deel vlak naast de trekvaart loopt. De basis van het evenement is een vlootschouw van regionaal varend erfgoed: westlanders, kagenaars, hagenaars, sloepen, schuiten en andere historische schepen. De vloot vaart van Haarlem, via een overnachtingstop in Warmond, naar Leiden. Op zaterdag rijden vanuit Hillegom ca. 20 door paarden getrokken rijtuigen door verschillende dorpskernen en over het jaagpad naast de trekvaart naar Haarlem en Leiden.
In 1657 werd de Trekvaart Haarlem-Leiden in het tijdsbestek van ruim een half jaar door ca. 1150 arbeiders gegraven. De vaart werd onmiddellijk een uiterst belangrijke ader in het trekvaartennetwerk dat rond die tijd in Holland ontstond. Gedurende de twee eeuwen die volgden vertrokken vanuit Haarlem en Leiden negen trekschuiten per dag. In het topjaar 1677 werden er in totaal 148.000 passagiers tussen beide steden vervoerd. In totaal ging het tot het midden van de negentiende eeuw om ongeveer 14 miljoen passagiers. Voordat de trein zijn intrede deed (de eerste reed in Nederland in 1839 tussen Haarlem en Amsterdam) was de trekschuit het massavervoermiddel bij uitstek. De tweede spoorlijn in Nederland werd aangelegd langs de trekvaart van Haarlem naar Leiden en werd in
Toch ligt het belang van de vaart niet alleen in het personenvervoer. In de loop van de tijd werd zij een uiterst belangrijke levensader in de Bollenstreek. Er werden goederen over vervoerd, bedrijven werden er aan gevestigd en grote delen van de vaart waren zo aantrekkelijk dat er vele buitenhuizen aan werden gebouwd. Ook werd de vaart belangrijk voor de waterhuishouding en de inrichting van de omgeving. Enkele jaren geleden merkten de provincies Noord- en Zuid-Holland de vaart aan als een historisch landschappelijke ‘toplijn’ in de Cultuurhistorische Hoofdstructuur van het gebied. Met enige regelmaat is de vaart onderwerp van cultuurtoeristische plannenmakerij. Mogelijk kan de viering van 350 jaar Trekvaart Haarlem-Leiden er toe bijdragen dat de kwaliteiten van de vaart, die er de laatste decennia wat verloren bij ligt, in de toekomst weer beter benut gaan worden.